|
Kwaliteit, onderhoud of toestand van munten
De uiteindelijke waarde van een munt is sterk afhankelijk van de toestand waarin die zich bevindt. Hoe is de munt onderhouden, aan welke kwaliteitscriteria voldoet het stuk ? Zo ist bijvoorbeeld een 1-DM-munt van 1954 met letter “G” indien enkel “Z.g.”-kwaliteit ook maar 1 DM respectievelijk 49 Eurocent waard. In “FDC”-kwaliteit kan de prijs wel boven 1500 Euro liggen. Door het schoonmaken van een munt in FDC kan je een munt snel tot een munt in “Z.g.” poetsen !!! Opgelet, een betere kwaliteit bereik je niet door een munt te reinigen! Pas op een kies onderhoud en een degelijke opbewaring.
Jammer genoeg is de terminilogie voor het bepalen van kwaliteit niet gestandaardiseerd. Begrippen en afkortingen zijn wel overal hetzelfde, maar toch kan dezelfde aangegeven conditie bij verschillende handelaren variëren.
In het Duitse taalgebied worden in de regel 6 verschillende “Erhaltungsgrade” gebruikt. Daar deze heel grove classificering (indeling) dikwijls niet voldoet, worden vaak ook internationale begrippen aangenomen of zelfs eigene begrippen gemaakt. Zo vind je dikwijls na de normale afkorting een min- of plusteken (bijvoorbeeld “VZ-” of “SS+”).
Vergelijk van conditieterminilogie in het Nederlands, Duits, Engels en Frans
Natuurlijk is het moeilijk vergelijken als een officiële standaardisatie ontbreekt. In het navolgend overzicht proberen wij toch parallellen te trekken.
|
N
|
Proef
|
FDC Fleur de coin
|
Pr. Prachtig
|
Z.f. Zeer fraai
|
Fr. Fraai
|
Z.g. Zeer goed
|
G Goed
|
|
|
D
|
PP Polierte Platte
|
ST Stempel- glanz
|
ST - VZ
|
VZ Vorzüg- lich
|
SS Sehr Schön
|
S Schön
|
G.E. gut erhalten
|
gering erhalten
|
|
E
|
PRF Proof
|
UNC Uncir- culated
|
XF / EF Extremely fine
|
VF Very fine
|
F Fine
|
VG Very good
|
G Good
|
PR Poor
|
|
F
|
FB Flan Bruni
|
FDC Fleur de coin
|
SUP Superbe
|
TTB Très très beau
|
TB Très beau
|
B Beau
|
TBC Très bien conservée
|
BC bien conservée
|
In de Duitse literatuur wordt volgende terminilogie gebruikt:
- PP Polierte Platte
Soms word ook het begrip “Spiegelglanz (Spgl.)” gebruikt.
De munt wordt met een speciale stempel geslagen, hij mag geen oneffenheden hebben en is meestal tegen aanraken beschermd met een verpakking. Meestal is het relief gematteerd en glanst de achtergrond als een spiegel (Frosted Proof, Cameo Proof). Tevens worden ook kompleet glanzende munten (Bright Proof, Unfrosted Proof) en volledig matte (Matte Proof) munten geslagen. Dikwijls zijn de munten speciaal verpakt of in plastic ingelast. Hierbij betekent het openen en besnijden van de verpakking waardeverlies. Munten met een open of besneden verpakking, of die uit de verpakking genomen zijn, worden bij de kwalificering van een minteken voorzien (bijvoorbeeld PP-).
- St. Stempelglanz
Naar onze mening is dit de meest omstreden kwalificering. In deze kwalificering zijn volgende uitgaven inbegrepen:
1. Kwalitatief lage PP (engl. Prooflike, Diamond Finish).
2. BU Brilliant en niet gecirculeerd. Dit wil zeggen, dat de munt voor de verzamelaar met de hand uit de stempel word gehaald en niet voor de omloop bestemd is. Meestal is deze speciaal vepakt om beschadigingen te voorkomen. Deze munten vallen dus niet, zoals die voor de omloop, in korven en worden ook niet los in zakken getransporteerd.
3. Sammlerausführung, speciaal voor de verzamelaar uitgezochte munt die niet in omloop gebracht is. Het is een beter stuk als “Prägefrisch”.
4. Prägefrisch “het beste voor de omloop geslagen stuk”, voor de verzamelaar uit een origineel, niet gecirculeerde, verse rol het beste muntje uitgezocht. De munten kunnen minimale beschadigingen hebben omdat ze na het slaan in manden vallen en pas daarna in rolletjes verpakt worden. Het beste stuk heeft dus de minste beschadigingen van de munten in het rolletje.
5. Bankfrisch = fris van de bank, dus een normaal geslagen stuk uit het verse rolletje. Het zijn de overgebleven muntjes uit voorgaand rolletje. De munten vielen in een mand en werden in zakken getransporteerd. Hierdoor zijn kleine krasjes en zelfs randdeuken ontstaan.
Voor de door ons aangeboden munten kan indien mogelijk de dikke letter bij de kwalificering aangehouden worden (bijvoorbeeld: St-H = Handgehoben, St-DF = Diamond Finisch)
- Vz. Vorzüglich
De munt was kort in circulatie en heeft vandaar minimale gebruikssporen. Alle details zijn duidelijk te zien, weinig of geen slijtage.
- SS Sehr schön
De munt was langer in circulatie en heeft dus meer gebruikssporen. De details, om- en randschriften zijn nog altijd te zien en kunnen gelezen worden, duidelijke slijtage.
- S Schön
De munt was lang in circulatie en heeft heel duidelijke gebruikssporen. De details en randschriften kunnen nauwelijks gelezen worden, in feite een versleten munt.
- G.E. Gut erhalten
Munt met duidelijke “opgravings- en slijtagesporen”. Deze kwaliteit heeft in een verzameling van munten na 1900 niets te zoeken. In verzamelingen met heel oude munten zijn deze natuurlijk wel te vinden.
Duitsland´s munttekens en bijbehorende muntplaats Dikwijls speelt ook het muntteken een belangrijke rol bij het bepalen van de waarde die de munt heeft.
|
Plaats
|
Muntletter
|
|
Berlijn
|
A
|
|
Munchen
|
D
|
|
Stuttgart
|
F
|
|
Karlsruhe
|
G
|
|
Hamburg
|
J
|
|
- Nog steeds worden de munten met volgende letters getekend en tonen aan, waar de munt geslagen werd
|